Lijst Voordrachten
Dit is de lijst en de korte inhoud van de voordrachten :
| 1. Leopold I, de Coburger
Leopold van Saksen-Coburg was bij zijn geboorte de minst bekende en armste prins van Duitsland. Zeer jong trad hij in het Russiche leger. Hij verafschuwde Napoleon, maar was -toen die nog succes kende- bereid met hem samen te werken. Omdat hij over een fraai uiterlijk beschikte, werd hij naar Londen gezonden om er de Engelse troonopvolgster op te vrijen en te verhinderen dat ze met de prins van Oranje zou trouwen. De dood van die jonge vrouw zorgde voor een dynastieke crisis. Leopold begon aan een geliefde bezigheid: het koppelen. Daardoor redde hij in zekere zin de Britse dynastie. Niet geheel van harte aanvaardde hij de Belgische kroon. Hij slaagde in het onmogelijk gewaande: de onafhankelijkheid van België verzekeren. Toen hij stierf werd hij de wijze man van Europa genoemd en had hij familieleden op haast alle tronen van de wereld zitten. |
|
2. Leopold II, monster of genie
Leopold II groeide op in een weinig liefderijk klimaat. Hij hield veel van
zijn -zieke- moeder, die stierf toen hij veertien was. Van Leopold I erfde hij
ambitie, machtswellust, politiek instinct. Zelf voegde hij daar nog een ietsje
meer aan toe: visie en vermetelheid. Hij zag in dat koningen binnen een
parlementaire democratie nog nauwelijks toekomst hadden. Daarom richtte hij zijn
aandacht op mogelijke koloniën. Pas in Afrika kende hij succes. En hoe. De
Kongolese Vrijstaat was niet alleen zijn schepping, het land zelf, tachtig maal
groter dan België, werd ook zijn privé eigendom. Onder zijn bewind aldaar -dat
volledig in het teken stond van geldgewin-stierven honderdduizenden inlanders.
Leopold werd het meest bezwadderde wezen van zijn tijd. |
|
3. Albert, mythe en werkelijkheid
Albert was niet voorbestemd om zijn oom Leopold II op te volgen. Die had trouwens geen hoge dunk over zijn stuurse en sombere neef. Albert kreeg een zware erfenis: nooit was het prestige van ons koningshuis zo laag gevallen als bij de dood van de gehate Leopold. De schuchtere Albert redde de monarchie door zijn eerlijk en plichtsbewust optreden. En door het feit dat hij een held van de Grote Oorlog werd. In binnen- en buitenland werd Albert een van de populairste koningen aller tijden. Toch mag Albert veeleer als een pragmatisch pacifist dan als een held beschouwd worden. En Vlaamsonvriendelijk was hij ook. Zijn dood blijft in raadsels gehuld. |
|
4. Leopold III en de koningskwestie Als jonge prins was Leopold geliefd bij alle lagen van de Belgische bevolking. Bovendien huwde hij een prinses die zo goed als verafgood werd: Astrid. Na het dodelijk verkeersongeval van de 'fee uit het Noorden' sloot het volk zijn treurende koning voorgoed in het hart. In mei 1940 -de regering was op de vlucht maar hij bleef bij zijn landgenoten- bereikte zijn populariteit een hoogtepunt. Dat veranderde toen hij een jaar later met een burgermeisje hertrouwde, Lilian Baels. Maar nadat de Duitsers hem en zijn gezin in juni 1944 naar Duitsland hadden verbannen, herwon Leopold de volksgunst. Met een beetje goede wil had hij, bij zijn bevrijding in 1945, gemakkelijk weer de troon kunnen bestijgen. Maar dat was zonder de politici gerekend. Die herinnerden zich zijn uitgesproken voorkeur voor de zogeheten autoritaire democratie. Die beviel hen niet. Wat hem dan weer niet zinde: dat ze hem in mei 1940 van lafheid en verraad hadden beschuldigd. Met Coburgse koppigheid bleef hij daar excuses voor eisen. De zogeheten koningskwestie was geboren. In een soms prerevolutionair klimaat voerde links een vaak smerige campagne om Leopold tot troonsafstand te dwingen. Door de koning te steunen veroverde CVP de absolute parlementaire meerderheid. Maar eenmaal aan de macht liet ze hem prompt vallen. Gevolg: de Vlaams-Waalse tegenstellingen kwamen voorgoed bloot te liggen. |
|
5. Vrouwen van Laken - deel 1
Wie was Louise , de oudste dochter van Leopold II? Waarom stierf ze in
volslagen armoede? |
|
6. Vrouwen van Laken - deel 2
Wie was Charlotte , de enige dochter en oogappel van haar vader Leopold I? In
Mexico proberde ze een goede keizerin te zijn, maar dat lukte niet. Werd ze
daarom krankzinnig? |
|
7. Boudewijn, de man die geen koning wilde zijn
Geen onheil werd Boudewijn in zijn jeugd bespaard: vijf jaar oud en zijn
moeder kwijt, tien jaar en op de vlucht, veertien en weggevoerd, daarna
ballingschap, vijf jaar lang. Toen hij op zijn twintigste eindelijk naar België
terug kon keren, gebeurde dat als een dief in de nacht. De revolutie dreigde, al
wat links en Waals was slingerde zijn aanbeden vader en stiefmoeder soms
crapuleuze verwijten naar het hoofd. Leopold III moest trouwens aftreden.
Boudewijn volgde hem op. Met begrijpelijke tegenzin. |
|
8. De ramen open (
over de economische en mentale veranderingen
van de jaren vijftig). De jaren vijftig, dat waren de jaren van braaf-zijn en zwijgen, van schaarste
en gebrek, van berusting maar nooit echt ongelukkig-zijn. Dat waren de
gloriejaren van het straatcafé, de buurtverbondenheid, de fiets en de radio. Van
ieder zijn eigen huisje met een overbodige beste plaats en een keuken die als
woon-, was- en kookruimte diende. Van Ogino en Knaus die ons leerden vrijen. Van
uurlonen tot vijftien frank en broden die acht frank kostten. |
|
9. Dominus Vobiscum (hef de paster zijn slip op) Over het rijke (en niet zelden vrolijke) Roomse leven in het Vlaanderen van vóór het concilie. Toen de kerk, van doopsel tot begrafenis, in het midden van ieders leven stond. De tijd van de wijwatervaatjes, schapulieren, volle aflaten en uit stekjesdozen gemaakte crucifixen. Van vasten, vlees derven, quatertemperdagen en de zonde van onkuisheid. Van Marcusprocessies en de negen dinsdagen vóór Sint-Antonius. Van korte en lange vespers, hosannaboekjes en de litanie van alle heiligen. Van Averbodes Weekblad en de Eucharistische Kruistocht. Van collectes voor het werk van de Vlamingen in Parijs en de Basiliek van Koekelberg. Van missiepreken, portiunkelen en engelenmissen. Van pastoorsmeiden, suisses, misdienaars en de confrerie van het Heilig Sacrament. Van begankenissen tégen de stuipen en bedevaarten vóór een lief. De tijd van "God ziet mij, hier vloekt men niet." Maar evengoed van "God schept de dag en ik ga erdoor." |
|
10. De Windheks (
over Alma Mahler)
Alma Schindler, geboren te Wenen in 1879, stamt uit een milieu waar kunst in hoog aanzien stond. Haar vader was trouwens de belangrijkste Weense landschapsschilder van die tijd. Vele schilders bezochten zijn woning, onder meer Gustav Klimt op wie Alma heel jong verliefd werd. Vader Schindler bracht Alma vooral liefde voor de muziek bij. Ze stond op het punt om een bekwaam componiste te worden toen ze Gustav Mahler, een van de belangrijkste toondichters van zijn tijd, ontmoette. Ze trouwde met hem. Een gelukkig huwelijk werd het niet, zeker niet omdat Gustav zijn vrouw belette zich als muzikante te ontwikkelen. Later ontmoette ze Oskar Kokoschka, een van de belangrijkste schilders van de twintigste eeuw, met wie ze een stormachtige verhouding begon. Dat deed ze ook met Walter Gropius, de stichter van het Bauhaus, en een van de belangrijkste … architecten van zijn tijd. Na de dood van Mahler trouwde ze ten andere met Gropius, scheidde van hem en trouwde met Franz Werfel, een van de belangrijkste … schrijvers van de eerste helft van de twintigste eeuw. Alma , die haar hele leven met genieën deelde, wist wat kunst was. Het tragische van haar bestaan is dat ze zich moest beperken tot de kunst om bemind te worden. |
| 11. Van Windsor tot Wales, het Engelse
vorstenhuis in opspraak Na de gekke leden van het
huis van Hannover bezetten andere stamgenoten de Engelse troon: de mannen en
vrouwen van Saksen-Coburg en Gotha. Die waren zo Duits dat Engeland er
genoeg van kreeg, zeker tijdens de Eerste Wereldoorlog. In 1917 herdoopte
koning George V het vorstenhuis tot Windsor, Engelser kon niet. George hield
het aanzien van de Windsors hoog. Dat deed zijn zoon en opvolger Edward een
pak minder. Edward verkoos na enkele maanden de vrouw van wie hij hield -de
twee maal gescheiden Amerikaanse Wallis Simpson- boven de koningskroon,
volgens een journalist ‘het grootste nieuws sinds de verrijzenis van
Christus’. George VI volgde zijn broer (gedegradeerd tot hertog van Windsor)
als nieuwe koning op. Aan hem waren schandalen niet besteed. Ook niet aan
zijn dochter Elisabeth die na hem op de troon ging zitten. Als Elisabeth
sterft –maar zal dat ooit?- zal haar zoon Charles de nieuwe koning worden.
Een moeilijke opgave voor de prins van Wales: hij leeft niet enkel in de
schaduw van zijn moeder, maar meer nog in die van zijn ex-vrouw Diane
Spencer, beter gekend als Lady Di. De gewezen prinses van Wales stierf in
een auto-ongeval. Haar dood schokte de halve wereld. Maar was ze wel de
heilige die sommigen van haar nu proberen te maken? |
|
12. De
Kennedy’s, triomf en
tragedie van een ongekroonde dynastie Joe Kennedy was de kleinzoon van een hongerlijdende Ierse emigrant. Toch werd hij een invloedrijk man in Amerika. Fortuin vergaarde hij ook, een hoog politiek ambt kon hem bijna niet ontglippen. Toch wel, men vertrouwde zijn banden met de maffia niet. Joe hielp zijn kinderen dan maar in hun klim naar de politieke top. Joseph, de oudste, sneuvelde evenwel in de Tweede Wereldoorlog. De tweede, de flamboyante John Fitzgerald, bracht het tot president. Tot hij vermoord werd. Er stond toen al een opvolger klaar: Robert. Maar ook die viel onder de moordenaarskogels. Alle hoop ging daarna uit naar Edward, de jongste Kennedy. Maar het Witte Huis bereikte Edward niet, Chappaquiddick lag op zijn weg. In 1977 verschenen de eerste negatieve berichten over wijlen president John Kennedy, tot dan door de hele wereld voor een halve heilige gehouden. Vooral zijn pittige libido, een typische Kennedy-hoedanigheid, werd sterk in de verf gezet. De invloed en de macht van de familie taanden. Maar het noodlot bleef zijn werk doen. Het spaarde ook de dochters van stamvader Joe niet, net zo min als zijn kleinkinderen. Een boeiend maar tragisch en soms ook ontluisterend verhaal. |